El Comandante Lucido

Ahir ömründe hem de kardeşine maskara mı olmuş Fidel Castro yoksa yine bizim tercümanlar mı iş başında? Yoksa yoksa daha daha karışık bir durum mu var?

Fidel iyileşmekteymiş. NTV Radyo öyle diyor. Haber de kardeşi Raul’e atfen yazılmış. (Raul’ü sanki İngilizce bir kelime imiş gibi ‘rool’ diye telaffuz etmelerini başka bir bahar kınarız.)

Raul şöyle demiş olabilir mi ihtilal kahramanı abisi hakkında: “Durumu iyiye gidiyor. Düzeliyor. Akıl sağlığı da yerinde.” Deli değilmiş yani. Çok zor ama çok. Raul de olsa insanın komutan Fidel’e “akıl sağlığı yerinde” bile diyebilmesi için deli olması lazım.

NTV Radyo muhtemelen AA’dan almıştır haberi ama milli ajansımıza bakma şansım olmadı.

Biz de esoyşeytıd pires ajansına bakarız.

İngilizce metine bakarsak Raul, abisi için “has a full use of mental faculties” demiş. Zihni faaliyetleri yerinde manasına. Şimdi bunu alıp güncel Türkçe kullanma adına “akıl sağlığı yerinde” şeklinde çevirince ciddi bir anlam kayması oluyor. Zihni faaliyetleri yerinde olmayan adam muhtemelen hastanede bakım görmektedir. Akıl sağlığı yerinde olmayanı tımarhaneye koyarlar.

Eh, biraz gevşek çevrilmiş metin. Doğrusu AP metni de o şekilde bir yanlışa zemin hazırlamış. Tam ifade şu şekilde:

“healthier mentality, full use of his mental faculties with some small physical limitations.”

“Healthier mentality” için güzel bir çare bulmak zor. Yine de “zihin” üzerinden gitmek iyi olurdu.

Acaba İspanyolca’da nasıl ifade edilmiştir bu ifade?

Elimizin altında EFE bulunsa daha iyi olurdu ama yokluğunda AFP’nin İspanyolcası ile iktifa ediyoruz:

“una saludable mentalidad, pleno uso de las facultades mentales y algunas pequeñas limitaciones físicas, consecuencia del problema que padeció”

İngilizcesinden pek fark etmedi herhalde. Ama AFP’nin başlığında daha güzel bir ipucu var:

Fidel Castro lúcido

Şimdi iş biraz değişti. Komutanın şuuru yerine gelmiş. Meğer onu anlatmak istiyorlarmış. Lucido’yu “berrak” ile karşılamak ne güzel olurdu…